| |
|
 |
Alpler'de Buzları Kurtarma Operasyonu
Küresel ısınmaya karşı yorgan!
Bilim adamları küresel ısınma nedeniyle buzulların erimesine karşı ilginç bir yöntem geliştirdi. Şimdilik Avusturya'da Tirol Dağları'ndaki kayak merkezlerinde denenen bu ilginç yöntemde buzullar güneş ışınlarını geri yansıtan bir yorganla örtülerek karın erimesi engelleniyor.
Mayıs 2007'de, Avusturya'daki Tirol Dağları'nda bulunan Pitzal buzulunda olağanüstü bir sahne yaşandı. Dağcı ekipmanlı onlarca teknisyen, PVC'den yapılmış 3 bin metrekarelik köpüklü bembeyaz bir bezi tıpkı bir yorgan gibi buzulun tepesine serdi! Eylülün ilk karlarına kadar burada kalacak olan bu ilginç yorganın yaz boyunca buzul tabakasının erimesini engellemesi hedefleniyor. Kayak yapmak için ideal yüzeyleri örten yorgan hem "kar sermayesini" korumaya, hem de pistleri kayakçılara daha erken, yani hemen sonbahar başlarında sunabilmeye olanak sağlayacak.
2005 yılında Avusturya'daki Innsbruck Üniversitesi'nden araştırmacılar tarafından geliştirilen bu ilginç yöntem henüz deneme safhasında olduğu için Avusturya'nın Stubai Dağları'nda çok sayıda test alanı var. "Kar tabakalarının ve o kar tabakalarının altındaki buz katmanlarının erimesini azaltmak söz konusuydu" diye anlatıyor Innsbruck Üniversitesi Meteoroloji ve Jeofizik Enstitüsü'nde çalışan Marc Olefs: "Tabii ki kullanılan yöntemin doğayı hiç kirletmemesi gerekiyor çünkü ilgili bölgelerin ekolojik dengeleri çok hassas". Kullanılan teknik, yüksek yansıtıcı gücü olan beyaz örtü aracılığıyla güneşin ışınlarını yeniden gökyüzüne geri göndererek dağ buzullarını koruma esasına dayanıyor. Gerçi kar da beyaz renkli ve ışınları geri yansıtıyor ama sıcaklık nedeniyle yine de erime söz konusu olabiliyor. Uzmanlar beyaz renkli karın doğal yansıtıcı gücünü "Albedo" olarak adlandırıyor. Ancak yaz mevsiminde sıcaklık nedeniyle karın bir kısmı eridiğinden rengi daha koyu buzullar ortaya çıkıyor ve erime hızlanıyor. Kar yorganı için Araştırma Enstitüsü, Grenoble Çevresi Buzuloji ve Jeofizik Laboratuvarı'ndan Yves Arnaud, "Yöntemin amacı, güneşin ışınlarının en çok düştüğü bölgelere yüksek yansıtıcı gücü olan beyaz bezler yerleştirmek" diyor ve ekliyor, "Böylece albedoyu yapay olarak yükseltiyoruz. Güneş enerjisi daha az etkili oluyor ve dolayısıyla buzun erimesi yavaşlıyor."
Yorgan dört milimetre kalınlığında
Bilim adamları yöntemi geliştirmek amacıyla onlarca testte kırk çeşit sentetik örtü denemiş. Olefs, kullanılan teknik hakkında "Bezi döşemeden önce kışın yağan karı sıkılaştırdık, böylece termik yolu güçlendirip soğuk dönemlerde enerjinin boşalmasını kolaylaştırdık" diyor, "ayrıca karın üst tabakalarına su enjekte etmeye karar verildi. Böylece su donuyor ve karı ağırlaştırıyor. Bezin kendisine gelince, dört milimetre kalınlığında köpüklü bir bez seçtik. Bu sayede karın ve buzun erimesi yüzde altmış azaldı."
Ancak elbette bu buluşun da bir maliyeti var. Yerleştirme ve kaldırma masrafları dahil, döşenen her metre karenin fiyatı 3 Euro civarında. Yani, küçük bir buzul için bile olsa maliyet kolayca on bin Euro'ları aşabiliyor. Olefs bu konuda da iyimser: "Bu para geri dönüyor. Çünkü bezler birkaç yıl kullanılabiliyor." İşin üzücü yanı, bu yöntemin Alpler'in birkaç merkezi için uygun olsa da, küresel ısınma riski altında olan Alp buzullarının tamamını korumaya yetmeyecek olması.
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 101. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
