| |
|
 |
Yeni Aktüel İnsanlığın Bittiği Yerde...
Tek devlet 40 Kenya!
|
|
|
Yazı ve fotoğraflar: GEORGINA GOODWIN / GRANANGULAR / TCS
|
27 Aralık 2007'de yapılan başkanlık seçimlerine hile karıştığı iddialarının ardından herkesin gözü Kenya'ya çevrildi. Kikuyu kabilesinden olan Devlet Başkanı Kibaki taraftarlarıyla muhalefet partisinin Luo kabilesinden olan lideri Raila Amolo Odinga destekçileri arasında çıkan çatışmalarda ölü sayısının 1000'e yaklaştığı söyleniyor. Yaklaşık 40 farklı etnik grubun yaşadığı Kenya'da seçim ertesi yaşananları Yeni Aktüel için fotoğraflayan Georgina Goodwin'e göre çatışmaların temelinde yatan sadece etnik bölünmüşlük değil…
Kenya'da başkanlık seçimleri ertesinde başlayan şiddet eylemleri, siyasi sistemde köklü değişimler yapılmadığı takdirde her an daha da acımasız bir hal alabilir. Oysa Kenya tarihinin, 1982'de yaklaşık 2 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan darbe girişimi dışında, krizlerle boğuşan komşu ülkelere rağmen "dikkat çekecek" derecede sükûnetli olduğu söylenebilir. Özellikle çok partili demokrasiye geçilmesinden bu yana, Kenya vatandaşları için özgürlüğü kuşatan duvarlar giderek alçalmaktaydı. 1963'te ilan edilen bağımsızlığın ardından Kenyalılar, 27 Aralık'taki başkanlık seçimi öncesinde gerçek bir demokratik seçimin sonucunu, attıkları oylarla belirleyecek olmanın heyecanını yaşıyordu. Bu olumlu hava ülke içinde ve dışındaki uluslararası toplum tarafından da paylaşılıyordu. Başkanlık için yarışan üç isimse şunlardı: Halkın Ulusal Birliği (PNU) partisinin lideri Kikuyu kabilesinden Mwai Kibaki (Şimdiki Devlet Başkanı), Turuncu Demokratik Hareketi'nin (ODM) lideri Luo kabilesinden Raila Amolo Odinga (1982'de darbe girişiminde bulunan Jaramogi Ajuma Oginga Odinga'nın oğlu) ve ODM-Kenya Partisi'nin lideri Kamba kabilesinden Stephen Kalonzo Musyoka.
250 bin kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı!
27 Aralık'a gelindiğinde, her ne kadar seçmen kâğıtlarının geç dağıtılması ve bazı isimlerin listelerde olmaması nedeniyle seçim merkezleri farklı saatlerde açılmış olsa da, Kenyalılar'ın heyecanı sürüyordu. Bu arada eksik isimlerin, adları genelde "A" ve "O" ile başlayan Luo kabilesi üyelerine ait olduğunu da hatırlatalım! Bu kabile aynı zamanda muhalefet lideri Odinga'nın da kabilesi
Oy verme süresinin bitimiyle, sayımlar elektrik olmayan birçok bölgede lüks ışığında başladı. 210 seçim bölgesinden sonuçlar merkeze ulaştığındaysa oy verme ve sayma sırasında gerçekleşen usulsüzlükler artık su yüzüne çıkmıştı.
Örneğin Nairobi'ye en uzak yer olan Turkana'daki sonuçlar, bütün oyların toplandığı başkent Nairobi'deki sayımlardan önce açıklandı. 28 Aralık'ta, PNU milletvekili Beth Mugo'ya başka hiçbir ayrıntı açıklanmadan sandalyesini kaybettiği söylendi. Kikuyu kabilesinden PNU taraftarları sokaklara dökülerek şehir merkezine giden Ngong anayolunu kapattı. Silahları şişe, sopa, bıçak, pala, balta ve taş olan göstericiler, muhalefet lideri Raila Odinga ve partisinin propaganda afişlerinin asılı olduğu lamba direklerini alaşağı ettiler.
30 Aralık'ta, PNU ve ODM taraftarlarının yarattığı kaos içinde resmi sonuçlar açıklandı.
Medya, sistematik olarak Kibaki'nin 200 bin oy farkla seçimi kazandığının ilan edildiği Kenyatta Uluslararası Konferans Merkezi'nden hükümete bağlı paramiliter güçlerce (General Service Unit - GSU) zorla çıkarılınca gerilim daha da arttı. Hatta Mwai Kibaki'nin resmi sonuçlar açıklanmadan başkanlık yemini ettiği de iddia edildi. Muhalefet lideri Raila Odinga, polisin gözyaşartıcı gaz bombalarına ve GSU'nun engellemelerine rağmen, Nairobi'deki Uhuru Parkı'nda muhalefet taraftarlarına protesto çağrısı yaptı. Ardından da Kibaki'nin mensubu olduğu Kikuyu kabilesine karşı şiddet büyüyerek, sokaklarda uluorta cinayetlerin ve ev ev kundaklamaların kitleselleştiği bir noktaya ulaştı. Bir haftada evleri yakılan Kikuyu kabilesi üyesi 250 bin kişi ülke içinde göçmen durumuna geldi ve yaşamları şu anda uluslararası yardımlara bağlı.
Uluslararası güçlerin kabahati var mı?
Olayların temelindeyse kabileler arası ilişkiler yatıyor. Kikuyu kabilesinin ekonomik üstünlüğü hakkında söylenenler, muhalefetin tepkisinin sadece seçime hile karıştırıldığı iddialarıyla açıklanamayacağının göstergesi gibi. Kikuyular'ın parlamentoda, yerel ve ulusal kamu kuruluşlarında en iyi yerleri kapmak ve siyasi hegemonyalarını sürdürmek için hırsızlık yaptığı, böylece başkalarının parasıyla daha da güçlendikleri söyleniyor. Bu durumun diğer kabilelerde yarattığı kıskançlık, "intikam" güdüsünü ateşliyor.
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 132. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
