| |
|
 |
Abd, Ayrılıkçı İslamcı Gerillaların Denetimindeki mindanao Adası'nda Temsilcilik Açmak İstiyor
Filipinler'deki Kosova!
Filipinler daha önce "ayrılıkçı" olarak gördüğü Moro'nun İslamcı gerillalarıyla sınırlar konusunda anlaşmaya vardı. Filipin ordusuna karşı silahlı mücadele yürüten ve bugüne kadar iki taraftan 125 bin kişinin ölmesine neden olan bağımsızlık mücadelesinde gelinen son nokta "Kosova'dan sonra yeni bir devlet daha mı kuruluyor" sorusunu akla getirdi. 120 bin silahlı gücü olan ve Moro'lu Müslümanlar'ın yaşadığı Mindanao Adası'nda geçen yıl neredeyse hiç çatışma yaşanmadı. ABD temsilcilik açarsa başta Malezya firmaları olmak üzere yabancı şirketler bölgeye akın edecek.
Moro neresi, diye sorulsa Türkiye'deki birçok insan "Ne bileyim" der; çünkü orası ne bir devlet ne de bir devletin başkenti. Burası Morolar'ın yaşadığı Mindanao, 1898'den beri bağımsızlık mücadelesi verilen ve Filipin Cumhuriyeti'ni oluşturan 7 bin adadan biri; Filipinler'in ikinci büyük adasındaki Sulu ve Maguindanao sultanlıklarının merkezi. Bu adada yaşayan halk kendisini Morolar olarak tanıtıyor. Bunun sebebiyse İspanya'nın bölgeyi işgal etmesinden sonra bölge halkına "morog" adını takması. Mindanao'da yaşayan halkın çoğunluğu Müslüman. Kuzeyde yaşayan Filipinliler'den farklı dine mensup oldukları için de kendilerini hiç Filipinler devletinin bir parçası olarak görmemişler. Mindanao halkının resmi rakamlara göre nüfusu 5 milyon. Ve uzun süredir bölgenin önce özerkliği, sonra bağımsızlığı için mücadele ediyorlar.
36 yıl kesintisiz süren mücadele
Moro Müslümanları'nın yaşadığı adalar, asıl Filipin adalarından ayrı bir grup oluşturuyor. Bu adalar Filipinler tarafından (ABD'nin de yardımıyla) 1946'da işgal edildi. Bölgeyi terk ettikten sonra güneyi de kuzeydeki Filipinler yönetimine bağlayan ABD'den kalan anlaşmazlıklar ise bölgede yaşayan farklı dinlerdeki insanların birbirine düşman olmasına neden oldu. Geçmişte İspanyollar'a karşı da bağımsızlık mücadelesi veren ve İkinci Dünya Savaşı'nda bölgeye giden ABD'yi kabul etmeyen Mindanao halkı, bölgenin Filipinler'e bağlanmasını hiçbir zaman kabullenmedi ve özerklik amacıyla harekete geçtiler. Daha önce milis kuvvetlerle yürütülen mücadele zamanla düzenli birliklerle sürdürülmeye başladı ve 1972 yılında Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MNLF) kuruldu. 22 yıl süren mücadeleden sonra Ekim 1992'de Filipinler hükümetiyle karşılıklı olarak silahlar bırakıldı. Ardından 16 Nisan 1993'te Endonezya'da 'barış' görüşmeleri başlatıldı ve 7 Kasım 1993'te bir ateşkes ve ilkeler anlaşması imzalandı. Üç yılı aşan görüşmelerden sonra varılan sonuçsa Mindanao adalarının bulunduğu Güney Filipinler'e MNLF öncülüğünde özerklik verilmesi yolunda bir anlaşma için mutabakattı. İlk barış anlaşması taslağı 23 Haziran 1996'da Güney Filipinler'in Davao kentinde parafe edildi. 2 Eylül 1996'da ise bu anlaşma Endonezya'nın başkenti Jakarta'da taraflarca imzalanarak resmen uygulamaya geçirildi. Ancak Filipinler hükümeti anlaşmaya uymadı ve kısmi özerlik zamanla geçerliliğini yitirince taraflar arasında yine çatışmalar çıktı. MNLF'nin geçmişinde yaşanan bölünmelerse hem örgütün kontrolünü hem de çatışmaların tamamen sona erdirilmesini zorlaştırmıştı
125 bin ölü
Zira 1970'lerde MNLF lideri Nur Misuari'nin fazla kan akmaması için gönüllü olarak sürgüne gitmeyi kabul etmesinin ardından, hareket adeta lidersiz kaldı. Bunun üzerine hareketin kuruluşunda yer alan ve Kahire'de İslami ilimler konusunda eğitim gören Selamet Haşim 1977'de Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi'nden (MNLF) ayrıldı ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MILF) adında bir örgüt kurdu. Dini referanslar, bu örgütün siyasal çizgisinde diğerinden daha belirgindi. İşte 1990'ların sonunda Filipinler hükümetinin verdiği sözlerde durmaması, Morolar'ın kurduğu Barış ve Kalkınma Meclisi'nin devre dışı bırakılması ve Müslümanlar'ın dini işlerinin koordinasyonu için kurulmak istenen Fetva Dairesi'ne izin verilmemesi MILF'e yeniden güç kattı. Filipinler hükümeti tarafından, özerklik kararı verilen 14 bölgeden sadece Müslümanlar'ın yaşadığı bölgelerde referandum şartı getirilmesi İslamcı gerillaların tepkisine neden oldu. Ve Selamet Haşim'in liderliğindeki MILF içinde radikal görüşleriyle dikkat çeken Ebu Seyyaf grubu, silahlı mücadeleyi sürdürme kararı aldı. MNLF gerillalarıysa Filipinler hükümetiyle varılan anlaşma sonrası büyük ölçüde bağımsızlık mücadelesinden tecrit edilmişti. Yalnız kalan MILF gerillaları bu dönemde önemli kayıplar verdi.
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 140. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
