| |
|
 |
Tuzla Tersanelerindeki Kazalar Sizi Şoke Ettiyse, Bakalım Yeni Bir Alışveriş Merkezinin İnşaatında 41 Kişinin Öldüğü İddiasına Ne Diyeceksiniz?
Üç Metreden Yüzde 85 Ölüm!
Tuzla'daki işçi ölümlerinin ardından güvenlik önlemleri konusu gündeme geldi. Biz de Yüksekte Çalışma Simülasyon Merkezi'ne gittik. 18 metre yükseklikteki çelik kulelere tırmandık, halatla serbest düşüş yaptık. Üç metre yüksekte çalışırken düşenlerin yüzde 85'inin hayatını kaybettiğini öğrenince, ekmeğini yüksek irtifada kazananların yaşadıklarını iliklerimize kadar hissettik.
Tuzla tersanelerinde altı ayda 18 işçinin hayatını kaybetmesinin ardından, herkesin aklı iş güvenlik sistemlerinin yeterli olup olmadığı konusuna takıldı. Ölümlerin büyük bölümünün nedeni "yüksekten düşme"ydi. İşçiler onarım, boyama ve kaynak gibi işler yapmak için çıktıkları çelik iskelelerden düşmüşlerdi. Peki onları koruyacak güvenlik halatları yok muydu? Varsa neden korumamıştı? Konuyu araştırırken Gebze'deki "Yüksekte Çalışma Simülasyon Merkezi"ne gittik. Güvenlik halatları üretimi yapan Kaya Yapı'ya ait merkeze girdiğimizde, bir GSM operatörünün mühendisleri yüksek çelik kulelerde tatbikat yapıyordu. Bir tür SAS komandosu eğitim merkezi gibi çalışan Gebze'deki bu yere, kendilerini muhtemel kazalardan koruyabilmek için eğitim almaya gelmişlerdi. Görünce heveslendik, "Biz de bir çıkalım, yükseklerin dayanılmaz hafifliğini hissedelim" dedik. "Tam korumalı vücut kuşakları"mızı kuşanıp iki güvenlik halatına bağlandıktan sonra 18 metre yükseklikteki platforma tırmandık. Tırmanmak çok yorucu, insan birkaç günde kas yapabilir doğrusu. İnişte de sakin ve tedbirli olmak şart çünkü insan düşmese bile kulenin bir tarafına çarpma ihtimali var. Sonra da halatlara bağlı olmanın verdiği güvenle serbest düşüşümüzü yaptık. Âşık olunca insanın karnında nasıl kelebekler uçuşur, öyle bir duyguydu! Ama bu düşüşü güvenlik içinde yapmasaydık hissettiğimiz de bu olmayacaktı kuşkusuz. Yeterli güvenlik önlemleri olmadan kelle koltukta çalışanları düşününce, ekmeğini yükseklerde kazananların yaşadıklarını iliklerimize kadar hissettik. Türkiye'de genellikle bu tür güvenlik sistemleri kullanılamıyor. Zira işverenler bunu bir maliyet olarak görüyor.
"Bir şantiyede 41 ölü!"
Gittiğimiz merkez, 12 bin kurumsal şirkete eğitim veriyor. Aralarında Türk Telekom, GSM operatörleri, petrol şirketleri, otomobil şirketleri, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, itfaiye, bankalar, alışveriş merkezleri hatta dondurma fabrikaları var. Hemen her iş kolunda yüksekte çalışmayı gerektirecek bir iş var.
Örneğin temizlik personeli için gerekiyor bu eğitim. Üç üniversitede iş sağlığı, güvenliği eğitimi veren merkez geçen yıl 4 bin kişi eğitmiş, bu yılki hedef 8 bin. Kaya Yapı'nın Genel Müdürü Kemal Kaya, havaalanlarından enerji santrallerine, baraj ve köprülerden haberleşme tesislerine, petro-kimya tesislerinden inşaatlara, gökdelenlerden askeri alanlara kadar pek çok yerin yüksekte çalışma ortamı gerektirdiğini söylüyor. Kaya, ülkemizde iş güvenliğiyle ilgili ciddi açıklar olduğunu da dile getiriyor: "Gıda, maden, telekom, cephe sistemleri, çelik konstrüksiyon sistemleri, temizlik, bakım ve onarım gibi iş riski olan pek çok alan var. Tersaneler bunlardan yalnızca biri ve belki de ölüm oranının en düşük olduğu alan! Altı ayda 18 kişi öldü. Peki siz İstanbul'da, ismini vermeyeceğim, yeni açılan bir alışveriş merkezinin inşaatında 41 kişinin öldüğünü biliyor muydunuz? Sadece bir inşaatta!"
Üç metreden düşenlerin yüzde 85'i ölüyor!
Simülasyon merkezinde tam anlamıyla gerilla denebilecek beş eğitmen var. Bunlardan biri Murat Şen. Birkaç ay öncesine kadar Dağcılık Federasyonu'nun asbaşkanlığını yürüten Şen, aynı zamanda Sakarya Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu'nda öğretim görevlisi. Profesyonel bir dağcı. Yükseklik kavramının 1.20 metreden sonra başladığını söylüyor. T.C. kanunlarında ise sınır üç-dört metre. Şen "İnsanların boyları birbirinden farklı olsa da bir insanın denge noktası ikinci bel omurudur. ABD standartlarına göre, ikinci bel omurundan, yani 1.20 metreden yukarıda kalan yerler yüksek olarak tanımlanıyor" diyor. OSHA (Occupational Safety and Health Administration), ABD Mesleki Güvenlik ve Sağlık İdaresi istatistikleri üç metre yükseklikte çalışırken düşen insanların yüzde 85'inin hayatını kaybettiğini gösteriyor. Eğitmenlerden Özgür Kaya bunun nedenini "Çünkü çok yüksekte çalışan genellikle önlemini alıyor. Ama alçakta çalışan 'nasılsa bir şey olmaz' mantığıyla hareket ediyor ve ölüyor" diye açıklıyor ve ayrıca bir işçinin alçaktan düşerken sağa sola tutunmak için yeterli zamanı bulamadığını söylüyor. Yapılan araştırmalara göre, bir insanın tepki zamanı 0,1 saniye civarında. Reaksiyon için de 0,1 saniye gecikme olabileceğini düşünürsek, bu süre zarfında 20 santimetre düşüş gerçekleşiyor. Eğitmenlerin söylediğine göre, genellikle bu esnada dalgın olacağınızdan farkına vardığınızda bir saniye civarında zaman geçmiş olması kuvvetle muhtemel. Bu durumda düşme esnasında güvenlikli bir nokta yakalama şansı olmayabilir. Buna rağmen hâlâ bir trajedinin önüne geçme şansı var; yazının başında bahsettiğimiz üstümüze giymiş olduğumuz vücut kuşakları ve güvenlik halatları gibi düşme durdurma-önleme sistemlerinden faydalanmak!
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 140. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
ÜRÜN DİRİER /
