| |
|
 |
Türkiye'nin İlk Smokincileri Kordonciyan Ailesi Dört Kuşaktır Aynı İşi Yapıyor
Smokin Onlardan Sorulur
Atatürk'ün Smokin Eğitimi İçin Paris'e Gönderdiği Levon Kordonciyan'ın Torunları Hâlâ Onun Teknikleriyle Smokin, Frak Dikiyorlar. Sadece Dikmiyorlar, Hangi Kıyafetin Nerede Ve Nasıl Giyileceğini De Öğretiyorlar. Devlet Adamlarından Sanatçılara, İş Adamlarından Konsoloslara Kadar Herkes Önce Onların Kapısını Çalıyor.
Kurtuluş'ta cadde üzerinde bir dükkân; "İskender Smokin". Dükkânın cephesi de, içi de küçük. Fakat kapıda şık giyimli adamlar var, ayaküstü sohbet ediyorlar. Dükkânın içi dışından beter, neredeyse içeride ayakta duracak yer yok. İzdiham var. Kimi sırada bekliyor, kimi yeni smokinini prova ediyor. Kendi hâlinde adamlar giyinme kabinine giriyor ve bir süre sonra bir sinema filminden fırlamış gibi, tamamen değişmiş olarak giyinme kabininden çıkıyorlar. İnsan gözüne inanamıyor! Burada bütün erkekleri film yıldızı hâline getiriyorlar. Dört kuşaktır smokin, frak diken Kordonciyan ailesinin dükkânındayız. Her şey mütevazı görünüyor ama durum hiç öyle değil. Bu küçük dükkânda devlet adamlarından sanatçılara, iş adamlarından Hollywood yıldızlarına kadar düşünebileceğiniz herkese, her yere smokin dikiliyor. İlk şokumuzu atlattıktan sonra aile mesleğini sürdüren Levon Kordonciyan'a "Neden bu izdiham" diye şaşkınlıkla soruyoruz. Meğer smokin moda olmuş tekrar. İstanbul'da yapılan NATO toplantıları, Türkiye'de sayıları artan yabancı şirketler ve Türk dizileri sayesinde Türk erkekleri de smokin giymeye başlamışlar. Hatta üç farklı smokin yaptıran damatlar bile varmış. Türklerin smokinle ilişkisini burada bırakıp Atatürk'ün isteğiyle bu işi yapmaya başlayan Kordonciyan ailesinin hikâyesini anlatalım
Aslen Rize Hemşinli olan Kordonciyan ailesi Türkiye'nin ilk smokincileri. Şu anda işin başında torun Levon Kordonciyan var. Levon Bey 34 yaşında, dört kuşaklık birikimi omuzlarında o taşıyor. Bunun sorumluluğunu da hissediyor ve işini çok ciddiye alıyor. Beğenmediği smokini çöpe atıp, gece bir yenisini dikecek kadar işine düşkün. Levon Kordonciyan'ın hikâyesini anlatacağız ama önce torun Levon Bey'in dedesinden; Türkiye'nin ilk smokincisinden başlayalım. Onun da adı Levon, babasının adı ise İskender. İskender Kordonciyan kuyumcu, yaptığı altın kordonlar dilden dile dolaşıyor. Hani metreyle satılan kordonlar var ya, onları ilk yapan usta. Soyadı da oradan geliyor. İskender Usta İstanbul'a çağrılıyor, amaç kuyumculuk işini geliştirsin, İstanbul'da çalışsın. İskender Usta teklifi kabul ediyor ve gelip Çuhacı Han'a yerleşiyor. Bugün hâlâ bu handa Kordonciyan Pasajı var. İskender Usta istiyor ki oğlu Levon iyi bir terzi olsun ve onu Havuzlu Han'da bir Rum ustanın yanına yerleştiriyor. İskender Usta'nın verdiği bu karar Kordonciyan ailesinin kaderini değiştiriyor. Bu arada kılık kıyafet devrimi yapılınca 20 yaşına gelen ve gerçekten iyi bir terzi olan Levon Kordonciyan bizzat Atatürk'ün isteğiyle smokin eğitimi almak üzere Paris'e gönderiliyor ve tam altı sene Paris'te kalıyor. Kordonciyan sadece eğitim almıyor Paris'te, âşık olup Areksi Hanım ile evleniyor. Levon ile Areksi'nin aşklarının başlaması da kader denecek cinsten. Areksi Hanım'ın Paris'te olma nedeni, orada yaşayan tanış bir bey ile evlenmek. Fakat ikili karşılaşınca birbirlerinden hoşlanmıyorlar ve evlilik gerçekleşmiyor. Areksi Hanım ve Levon Bey bir tanıdıkları vasıtasıyla tanışınca iki genç birbirlerine âşık oluyorlar. İki ay içinde evlenen çiftin ilk çocukları Leons da Paris'te dünyaya geliyor. Paris'teki eğitimini tamamlayan Levon Usta beraberinde karısı ve oğlu ile birlikte Türkiye'ye dönerek dönemin moda merkezi Sultanhamam, Havuzlu Han'da ilk atölyesini kuruyor. Bunda sonrası için sözü Torun Levon Kolonciyan'a verelim: "Büyük dedem Paris'ten döndüğünde gazetelerde boy boy haberi çıkmış. Ve büyük dedem başta Atatürk olmak üzere dönemin devlet adamları, paşalar için smokin, frak, redingot dikmeye başlamış."
Torun Levon Kordonciyan'ın Atatürk'e hayranlığı büyük: "O olmasaydı biz şimdi bu işi yapıyor olmazdık. Ayrıca Atatürk sadece dedemi değil başkalarını da göndermiş, kumaşçılık için, takım elbise yapımı içinVe onlar döndüğünde burada Sümerbank'ı kuruyorlar. Atatürk çok ileri görüşlü biriymiş ve çok büyük işler yapmış."
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 220. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
Necla Bayraktar /
