| |
|
 |
Yetki Ve Çalışma Alanını Düzenleyen Özel Dedektiflik Kanunu Yolda
Sherlock Holmes Tasarısı
1994'te Meclis'te kabul edilen ancak dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından veto edilen Özel Dedektiflik Kanunu yeniden gündemde. Özel Dedektifler Derneği'nde oluşturulan komisyonun hazırladığı ve İçişleri Bakanlığı'nın da gündemine aldığı yasa tasarısı Meclis'e sunulmadan önce Yeni Aktüel ipuçlarının peşine düştü.
Ses sanatçısı Özcan Deniz'in 17 Şubat'ta sahneye çıktığı İzmir Çeşme'de ayağından vurulmasının ardından, olayı aydınlatması için dedektif tuttuğu haberlerinin basına yansıması dikkat çekiciydi. Özellikle aldatma vakalarıyla gündeme gelen, ama arka planda firma araştırmaları, marka ve patent gibi konularda da kullanılan ve yasal bir zemine oturtulmadığından şüpheyle bakılan özel dedektiflik konusunu araştırmanın tam zamanıydı. Araştırmaya konunun hukuki boyutunu incelemekle başladık.
Özel dedektif tuttuğunu zannedenler
Aslında bu konu 14 yıl önce Meclis gündemine gelmiş ve hazırlanan Özel Dedektiflik Kanunu kabul edilmiş, ancak dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından 20 Ocak 1994'te veto edildiğinden rafa kaldırılmıştı. O günlerde özel dedektif tutmak isteyen kişi de özel dedektif de az olduğundan, yasanın eksikliği hissedilmedi belki. Ama nüfus ve büyük şehirlere göçün artmasıyla suç oranı da arttı; özel dedektiflik gelişerek bir sektör haline geldi. Bugün yaşananlara bakıldığında görünen o ki "sektör"ün acilen hukuki bir çerçeve içine yerleştirilmesi gerekiyor.
Her şeyden önce "özel dedektif tuttuğunu zanneden" pek çok mağdur söz konusu. Örnekle açıklayalım: Kişi, gazete ilanı veya internet kanalıyla özel dedektife ulaşıyor. Ne istediğini söylüyor. Karşı taraf bir bedel belirleyip banka hesap numarasında bu bedeli görmek istiyor. Kişi zaman kaybetmemek için ödemeyi hemen yapıyor. Ardından özel dedektifi arıyor. Ama bulamıyor ve dolandırıldığını anladığında iş işten geçmiş oluyor. Çünkü ne elindeki -o da varsa- kartvizit, ne banka dekontu ne de anlattıkları suç unsuru oluşturacak delil niteliği taşıyor. Bir sözleşme ibraz etmedikçe mağduriyet kanıtlanamıyor. Güven sarsan bu tür olaylar, ciddiyetle özel dedektiflik hizmeti vermek isteyen şirketleri de olumsuz etkiliyor.
Bu şirketler, ticari itibarlarını koruyabilmek için Mayıs 2007'de kurulan Özel Dedektifler Derneği çatısı altında toplanıyor. Mavi Ay Dedektiflik'in kurucusu ve dernek başkan yardımcısı İsmail Yetimoğlu, resmi kurumlar nezdinde mağduriyetini kanıtlayamayan vatandaşların da kapısını çaldığı bir merci haline geldiklerini belirtiyor. Son altı ayda derneğe yüzü aşkın şikayet ulaşmış, üye sayısı 45 şirketi bulmuş. Kendi dedektiflik kuruluşu da 2007'de 278 adet vaka ile uğraşmış
Parası olmayana dernek bünyesinde fon
Nitekim dernekte şu sıralar, hukuki boşluğun doldurulması için bir yasa tasarısı hazırlanıyor. Oluşturulan komisyonda Yetimoğlu ile birlikte halen yürürlükte olan Özel Güvenlik Kanunu'nun hazırlık çalışmalarında görev alan, beş yıldır özel güvenlik sektöründe hizmet veren ve Ankara'da Interofis isminde bir dedektiflik şirketi kuran Eski İnterpol Daire Başkanı Yusuf Vehbi Dalda ve dernek çalışanları Ayla Yorulmaz, Avukat R. Oya Söylemez, A. İnci Sökmen, Cengiz Gümüştüs bulunuyor. 1994'te veto edilen yasa Amerika, Fransa, İngiltere, İspanya, Almanya ve Belçika gibi özel dedektiflik çalışmalarının gelişmiş olduğu altı ülkenin kanunlarından yararlanılarak, bu arada fiili tecrübeler de göz önünde bulundurularak revize ediliyor.
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 140. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
PERİHAN ÖZCAN /
