|
 |
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||||
 |
 |
Sosyal Güvenlik Reformu'yla İlgili Soruları Yanıtlayan Yazar Ali Tezel'e Göre Artık Hiçbir Aile Üç Çocuğu Kaldıramaz Yeni Emeklilik Yaşı İşsizliği Arttıracak!
"Askerlikte ve evlilikte kıdem tazminatı kalkacak" - Kıdem tazminatındaki değişiklikler? Kıdem tazminatıyla ilgili düzenlemelerin 'İstihdam Paketi' kapsamında farklı bir yasayla yapılması düşünülüyor. Bu yasanın çıkması halinde, işçilerin yasanın yürürlük tarihinden önceki çalışma sürelerine ilişkin kıdem tazminatı hakları saklı tutulacak (Ama şimdilik enflasyon kaybı eklenmesi gibi bir düzenleme de yok!). Saklı tutulan bu sürelere ait kıdem tazminatlarından doğrudan işverenler sorumlu olacak. Yürürlük tarihinden sonraki süreler için de yeni düzenleme hükümleri uygulanacak. Tasarıda belirtilen Kıdem Tazminatı Fonu yürürlüğe girerse çalışanlar, a) Bağlı oldukları kurumdan yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı bağlanması yahut toptan ödeme almak amacıyla hizmet akitlerini feshetmeleri halinde, b) İşverence hizmet akdinin feshedilmesi durumunda işçinin hak kazandığı yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla (10 yıl fona prim ödendiyse) ilgili kuruma veya sandığa başvurması halinde, c) Adına en az 10 yıl fona prim ödenen işçinin isteği halinde, d) İşçinin ölümü halinde mirasçıları, kıdem tazminatına hak kazanacaklar. - Tasarı yürürlüğe girerse, eski düzenlemeden farkı ne olacak? Görüldüğü gibi erkeklerin askere giderken, kadınların evlendikten sonraki bir yıl içinde işini bırakması hallerinde kıdem tazminatı ödenmeyecek. İşçinin işveren tarafından işten çıkarılması veya işçinin haklı sebeple işi bırakması hallerinde kıdem tazminatı yok. - Bu değişiklikler tüm çalışanları kapsıyor mu? Hayır. Bugün memurların emekliliğinde bir değişiklik yok. Onlar için bugün yürürlükte olan sistem devam edecek. Mesela memurların en düşük aylığı 741 YTL olarak kalacak. Sadece reformdan sonra memur olanlar bu kanuna tabi olacak. Bir de tarım kesimi var; tarım SSK ve tarım Bağkurlular emeklilik sisteminden çıkıyor. Yeni düzenlemeye göre aylık geliri asgari ücretten yani 608 YTL'den az olanlar prim ödemeyecek. "Bu reformla üç çocuğu bu ülke kaldıramaz!" - Başbakanın "Üç çocuk yapın" sözüyle Sosyal Güvenlik Reformu arasında bir çelişki yok mu? Şu an sadece İşkur'a kayıtlı olanlar hesaplandığında bile işsizlik oranı 10! Reformla birlikte emeklilik ötelenince işgücünden emeklilik nedeniyle ayrılmalar da azalacak. Böylece yeni istihdam ortamları yaratılmadığı müddetçe bu oran yükselecek. Çünkü bu sene mevcutların yanında 18 yaşını tamamlayıp işgücüne katılan 400 bin kişi var. Yalnız bu genç grup arasında bile 20 bin işsiz var. Onlara iş bulamazken, emeklilik ötelenmişken, bir de her aile üç çocuk yaparsa ülkedeki mevcut işgücü kapasitesi bu yükü kaldıramaz. İşte o zaman son reformu bekleyin: Asgari ücretin kaldırılması! Hatta tahminimce bu reformun gelmesi beş yılı bulmaz. Özel hastaneler - Reformun en çok tartışılan düzenlemelerinden biri de Genel Sağlık Sigortası (GSS) ve sağlık hizmetlerindeki değişiklikler. Ülkemizdeki her vatandaş GSS'dan yararlanabilecek mi? Reformun en iyi yanlarından biri GSS yani genel sağlık sigortası. Nüfusun tamamı, özel banka ve borsalarda çalışan ve o sandıklara prim ödeyenler dışında GSS kapsamına giriyor. Onlar da üç yıl sonra bu sisteme dahil edilecek. - Genel Sağlık Sigortası bütçesi nasıl oluşturulacak? Herkes kazancına göre yüzde 12.5 oranında Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek. Başka bir deyişle aile içinde kişi başına aylık gelir asgari ücretin üçte biri yani 202 YTL'den çoksa, 18 yaşından büyük her birey sağlık primini kendi ödeyecek, az ise sağlık giderleri devlet tarafından karşılanacak. - Kayıtlı çalışanlar dışında bu aylık gelir nasıl hesaplanacak? Asıl karmaşa burada başlıyor işte! Ülkemizdeki gelirlerin çoğu kayıtlı değil. Tasarıda "Gelirler SGK'nın test edeceği yöntemlere göre belirlenir" diyor. Ama bu yöntemlerin ne olduğu da belli değil. Mesela geçimini tarımla sağlayanlar, yaklaşık 30 milyon kişi. Şu anda her aileye ortalama 12 dönüm tarla düşüyor. Ülkemiz şartlarında aile başına yıllık gelir 5 ile 15 bin YTL arasında değişiyor. Bir ailenin beş bireyden oluştuğunu düşünelim. Yıllık gelir kişi başına 3 milyar, aylık da 250 YTL olur. Şu durumda bu ailede 18'den büyük her bireyin yüzde 12.5 oranında yani 25 YTL prim ödemesi gerekiyor. Bu ne kadar gerçekçi bir yaklaşım, düşünmek gerekiyor.
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Her hafta | Türkiye | Dünya | Toplum | Kültür Sanat | Yazarlar | Künye / İletişim | Bize ulaşın | |||
|
|||
|
Aslı Ortakmaç /
