| |
|
 |
Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez 2008'de Türkiye'yi De İçine Alacak Global Bir Kriz Bekliyor
"1 dolar eşittir 2 YTL desem çok sansasyonel olurdu"
"Kur 1.35 olursa ekonomi dağılır"
- Bankalar etkilenir mi bundan?
Bence etkilenir. Krediler etkilenir. Tabii bunlar spekülatif şeyler ama bakınız, özel sektörün dış borcu 150 milyar dolara gelmiş. Bu borçların bir bölümü de bankalar aracılığıyla sağlanmış. Adam "Ödeyemiyorum" derse bankalar ister istemez etkilenir. Olasılığı daha yüksek olan şey 2007 ve 2006'daki krizler benzeri, ya da onlardan biraz daha yüksek bir krizdir. Bizi batıracak gibi bir kriz değil ama o bile çok etki yapar diye düşünüyorum. Bugünlerde 1.15'ler civarında bulunan kurun 1,35'lere çıkması bile Türkiye'de durumu darmadağın eder. 2'ye çıkması filan gerekmiyor. Birden olay değişir.
-Dolarda zaten bir yükseliş bekleniyor.
Bankaların kısa vadede açık pozisyonları pek yok. Var da, az. Tabii 2001'de bankalar o dayağı yiyince önlemlerini aldı. Şimdi açık pozisyon reel sektörde. Çok ciddi açık pozisyon var. Asıl olay orada çıkacak! Dolarla borçlanmış ama geliri Türk Lirası'yla. Dolara bir şey olduğunda nasıl ödeyeceksin bunu? Şimdiye kadar hep çok iyi gitti, çünkü YTL değerlendi. Tersine döndüğü anda olay biter. Benim tahminim de ilk çeyrekten sonra dolarda bir değişim olacağı.
"IMF 2001'deki krizi bilerek büyüttü!"
- Mortgage krizinin patlamasının ardından krizden etkilenen ülkelerin merkez bankaları piyasaya milyarlarca dolar likidite sağlayarak krizin etkisini görece azalttı. Türkiye'de 2001 krizi olduğunda ise IMF Türkiye'de Merkez Bankası'na likidite verme izni vermemişti
2001 krizi, 2000 Kasım'ında bir büyük bankanın sıkıntıya girmesiyle başladı. Piyasa o banka kaynaklı olarak likidite sıkıntısı içindeydi. Ve böyle bir pozisyona girmiş bir bankaya da öteki bankalar kredi vermiyor. Tabii sorun o zaman çok büyüyor. Biz o zaman "Merkez Bankası, şu piyasaya likiditeyi ver, birkaç milyar dolarla çözülebilecek bir olay" diye çok bağırdık. IMF o zaman "Bu bir 'currency attack'tır (dövize hücum), likidite krizi değildir. Piyasaya Türk Lirası likidite verirseniz bu derhal dolara döner ve yurtdışına kaçar" diyerek likiditeyi verdirmedi. Türkiye onu biriktirdi, biriktirdi, en sonunda gerilmiş yay gibi patladı, gitti. Buna mukabil ABD'de bu olayın olduğu ve Avrupa'ya da sıçramaya başladığı zaman hem FED hem de Avrupa merkez bankaları likidite verdi, IMF de çok iyi yaptınız, diye alkışladı bunları. O dönem IMF'nin Birinci Başkan Yardımcısı Stanley Fisher'di. Ben o zaman "Fisher yanılgısı" diye bir yazı yazmıştım. "Bir hata yaptı ve bu hatası Türkiye'nin milli gelirinin dörtte birini kaybetmesine mal oldu" demiştim. Şimdi aynı IMF, aynı işi bu sefer öbür türlü yapan ve piyasaya likidite veren merkez bankalarını alkışladığına göre ben artık bunun yanılgı değil, kasıtlı olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla bu bir "Fisher yanılgısı" değil, "Mahfi Eğilmez yanılgısı"ymış. Yani ben yanılmışım, olay bilinçliymiş.
| Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 132. sayısında bulabilirsiniz! |  |
|
|
|
METİN UNDER 
